Η Μύκονος βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο της συζήτησης για τη γη και την οικοδομική αξιοποίηση, αυτή τη φορά με αφορμή την Ψηφιακή Τράπεζα Γης, έναν μηχανισμό που συνδέεται άμεσα με τις αλλαγές στο καθεστώς δόμησης, ειδικά στις εκτός σχεδίου περιοχές.
Για ένα νησί όπου η αξία της γης παραμένει υψηλή και η πίεση για αξιοποίηση κάθε διαθέσιμης έκτασης είναι διαρκής, το νέο αυτό εργαλείο αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Κυρίως για ιδιοκτήτες αγροτεμαχίων που έως σήμερα θεωρούσαν δεδομένο ότι θα μπορούσαν να χτίσουν με βάση το προηγούμενο πλαίσιο.
Στο παράδειγμα της Μυκόνου, ένα εκτός σχεδίου αγροτεμάχιο 5 στρεμμάτων, που υπό παλαιότερους όρους είχε δυνατότητα δόμησης κατοικίας έως 200 τετραγωνικών μέτρων, ενδέχεται να χάσει αυτό το δικαίωμα αν τεθούν νέοι πολεοδομικοί ή περιβαλλοντικοί περιορισμοί. Σε αυτή την περίπτωση, το δικαίωμα που δεν θα μπορεί πλέον να ασκηθεί πάνω στο ίδιο το ακίνητο, μετατρέπεται σε τίτλο μεταφοράς συντελεστή δόμησης και εγγράφεται στην Ψηφιακή Τράπεζα Γης.
Αυτό σημαίνει ότι ο ιδιοκτήτης δεν διατηρεί τη δυνατότητα να χτίσει στο συγκεκριμένο οικόπεδο όπως την υπολόγιζε μέχρι τώρα. Αποκτά όμως έναν τίτλο, ο οποίος αποτιμάται οικονομικά και μπορεί να αξιοποιηθεί μέσω του νέου συστήματος, ανάλογα με τη ζήτηση και τις περιοχές όπου θα επιτρέπεται να χρησιμοποιηθεί ο συντελεστής.
Τι σημαίνει για τη Μύκονο
Η ιδιαιτερότητα της Μυκόνου είναι πως δύσκολα θα λειτουργήσει ως περιοχή υποδοχής πρόσθετου συντελεστή. Η επιβάρυνση του χώρου, η οικιστική πίεση και οι αυστηρότεροι κανόνες προστασίας οδηγούν στο συμπέρασμα ότι το νησί θα βρίσκεται κυρίως στην πλευρά των περιοχών που δίνουν συντελεστή και όχι σε εκείνες που τον απορροφούν.
Για τους ιδιοκτήτες αυτό μεταφράζεται σε μια μορφή οικονομικής αποζημίωσης, όχι όμως σε πλήρη αναπλήρωση της αξίας που θα είχε ένα ακίνητο με ενεργό δικαίωμα δόμησης. Αν, για παράδειγμα, ένας τίτλος που αντιστοιχεί σε 200 τετραγωνικά μέτρα αποτιμηθεί στα 300 ευρώ ανά τετραγωνικό, τότε η συνολική του αξία θα μπορούσε να φτάσει τις 60.000 ευρώ. Το τελικό ποσό, πάντως, θα εξαρτηθεί από τη λειτουργία της αγοράς και από το πού θα υπάρχει πραγματική δυνατότητα αξιοποίησης του συντελεστή.
Η ουσία είναι ότι για τη Μύκονο διαμορφώνεται ένα νέο τοπίο. Η εποχή κατά την οποία η εκτός σχεδίου γη θεωρούνταν σχεδόν αυτονόητα αξιοποιήσιμη περνά σε διαφορετική φάση. Στη θέση της έρχεται ένα πιο αυστηρό πλαίσιο, όπου η οικοδομική δυνατότητα δεν θεωρείται δεδομένη και η απώλειά της επιχειρείται να αντισταθμιστεί μέσα από έναν ψηφιακό μηχανισμό.
Για ένα νησί όπου η γη αποτελεί βασικό πεδίο επένδυσης, υπεραξίας και αντιπαράθεσης, η Ψηφιακή Τράπεζα Γης δεν είναι μια τεχνική αλλαγή. Είναι εξέλιξη με άμεσο αποτύπωμα στην περιουσία, στις προσδοκίες των ιδιοκτητών και στον τρόπο με τον οποίο θα διαμορφωθεί η επόμενη μέρα της δόμησης στη Μύκονο.