Η Ελλάδα ξεκινά από ιστορικά υψηλή βάση –πάνω από 40 εκατ. επισκέπτες σε μια χώρα 10 εκατ. κατοίκων– αλλά το momentum στον τουρισμό της δεν είναι δεδομένο. Στο ετήσιο συνέδριο του ΣΕΤΕ, η γεωπολιτική, η οικονομία και ο τουρισμός συνδυάστηκαν σε ένα κοινό συμπέρασμα: χωρίς παραγωγικότητα, υποδομές και ανθρώπινο δυναμικό, ο στόχος του 2030 δεν θα κερδηθεί.
Τον ρόλο της Ελλάδας σε ένα περιβάλλον διαρκών γεωπολιτικών αναταράξεων, την ανάγκη ενίσχυσης των επενδύσεων και της βιώσιμης ανάπτυξης, αλλά και τη δυναμική του ελληνικού τουρισμού παρά τις προκλήσεις, ανέδειξε το πάνελ «Οικονομία, Κοινωνία, Γεωπολιτικά, με το βλέμμα στο 2030» στο ετήσιο συνέδριο του ΣΕΤΕ.
Ο υφυπουργός Εξωτερικών Χάρης Θεοχάρης, μιλώντας στο πανελ, χαρακτήρισε το τρέχον περιβάλλον ως εποχή γεωπολιτικής αστάθειας τονίζοντας ότι η Ελλάδα, έχοντας περάσει αλλεπάλληλες κρίσεις, έχει ενισχύσει το αποτύπωμά της «σε όλα τα επίπεδα» και οφείλει να αξιοποιήσει τη γεωστρατηγική της θέση. Έβαλε στο κάδρο επίσης μια οικονομία –ευρύτερη και τουριστική– που «έχει δυνατότητα και θέλει να βγει στο εξωτερικό». «Το κουστούμι της χώρας είναι στενό» για πολλές επιχειρήσεις, είπε, άρα χρειάζεται εξωστρέφεια. Κράτησε επίσης ως πλεονέκτημα της χώρας την «ήπια ισχύ» της.
Στο εσωτερικό μέτωπο, αναφέρθηκε στον κίνδυνο «μη απορρόφησης» πόρων, αλλά και στο ότι –σε σύγκριση με την Ευρώπη– το πιθανό κενό της Ελλάδας μπορεί να είναι μικρότερο. Παράλληλα, όπως είπε, η Ελλάδα έχει ανάπτυξη διπλάσια του ευρωπαϊκού μέοσυ όρου, ακόμα κι αν δείκτες όπως το διάμεσο εισόδημα δεν είναι ακόμη στα επίπεδα στόχου.
Με άμεσες ξένες επενδύσεις στα 8,5 δις. ευρώ, επάνω από τα επίπεδα ρεκρό του 2022 (8 δις.), οι δείκτες κινούνται στη σωστή κατεύθυνση για την Ελλάδα, υπογράμμισε ο κ. Θεοχάρης, όμως τόνισε ότι θα πρέπει να γίνει στροφή στην ενίσχυση της παραγωγικότητας και να καλυφθούν τα κενά θέσεων και δεξιοτήτων στην απασχόληση.
«Στόχος είναι να απλώσουμε τον τουρισμό σε 12 μήνες και να αυξήσουμε τη μέση κατα κεφαλήν δαπάνη», είπε.
Καραβίας: «Ανθεκτικότητα και ακινησία» στην Ευρώπη
Η Ευρωπαϊκή οικονομία χαρακτηρίζεται από «ανθεκτικότητα» αλλά και «ακινησία», ανέφερε από την πλευρά του ο Διευθύνων Σύμβουλος της Eurobank AE, Φωκίων Καραβίας.
Παρα τις προκλησεις που αντιμετωπίζει η Ευρωπη, η οικονομια της φαινεται να αντεχει, είπε. Όμως, σε θεσμικό επίπεδο η ΕΕ εμφανίζει καθυστέρηση. Στο πλαίσιο αυτό ανέφερε την «παγωμένη» πορεία της Έκθεσης Ντράγκι, η οποία –όπως σημείωσε– πρότεινε περισσότερες επενδύσεις, τεχνολογία.
Στάθηκε επίσης σε εσωτερικές αντιφάσεις της Ευρώπης: δημοσιονομική επέκταση στη Γερμανία, πολιτική ακινησία στη Γαλλία, αλλά και αβεβαιότητα για το αν θα προχωρήσουν οι μεταρρυθμίσεις. Για τα επιτόκια υποστήριξε ότι το επόμενο 12μηνο αναμένεται σταθερότητα, παρότι υπάρχουν «φωνές» για αυξήσεις.
Αύξηση επενδύσεων, μείωση παραγωγικότητας
Στο σκέλος των επενδύσεων, είπε ότι κινούνται σε καλό επίπεδο σε Ευρώπη και Ελλάδα, αλλά στη χώρα μας χαμηλότερα από όσο «θα θέλαμε». Τόνισε ότι οι συνθήκες παραμένουν ευνοϊκές (χαμηλότερα επιτόκια, μειωμένα spreads, εργαλεία όπως το Ταμείο Ανάκαμψης σε συνδυασμό με τραπεζικό δανεισμό, και προγράμματα για μικρότερες επιχειρήσεις μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας). Οι επενδύσεις είναι απαραίτητες για την ανταγωνιστικότητα του κλάδου αλλά και για τη γενική οικονομία, τόνισε.
Το πιο «αιχμηρό» σημείο της παρέμβασής του αφορούσε την παραγωγικότητα: υπενθύμισε ότι το 2007 η παραγωγικότητα εργασίας ήταν κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ σήμερα η Ελλάδα βρίσκεται περίπου στο 70% αυτού.
Από την παγκοσμιοποίηση στις «περιθωριοποιήσεις»
Ο Καθηγητής Διεθνών Σχέσεων, Διευθυντής, Ινστιτούτο Διεθνών Υποθέσεων, κ. Κωνσταντίνος Φίλης μίλησε για ένα παγκόσμιο σοκ σε εξέλιξη, που εντάθηκε αντί να αποκλιμακωθεί μετά την εκλογή Τραμπ, με τον ίδιο –όπως είπε– να λειτουργεί περισσότερο ως «επιταχυντής» τάσεων που ήδη υπήρχαν. Περιέγραψε μια νέα πραγματικότητα όπου μειώνεται η δυνατότητα πρόβλεψης του μέλλοντος από τα πολιτικά συστήματα, καθώς μεταβαίνουμε από μια παγκοσμιοποίηση «η οποία έφτασε στα όριά της» σε «μικρότερες περιθωριοποιήσεις», όπου οι κρίσεις θα αντιμετωπίζονται περισσότερο σε περιφερειακό επίπεδο.
Δεν υπάρχει πλέον «παγκόσμιος χωροφύλακας» με την έννοια που είχαμε συνηθίσει, ενώ η πολυμερής διπλωματία υποχωρεί και η διεθνής πολιτική προσωποποιείται, με κινδύνους «εξωθεσμικής» λειτουργίας. Παρόλα αυτά, σημείωσε ότι οι αγορές έχουν δείξει ανθεκτικότητα και ωριμότητα ακόμη και σε μεγάλες κρίσεις (όπως της Ουκρανίας), χωρίς τις εκρήξεις που θα περίμενε κανείς σε τιμές ενέργειας κ.λπ.
Ο ρόλος της αντίληψης ασφάλειας
Για την Ελλάδα, τόνισε ότι σε μεγάλο μέρος της κοινής αντίληψης για τη χώρα, θεωρείται “frontier state” στη ζώνη μεταξύ πολέμου και ειρήνης, αλλά από τουριστική σκοπιά αυτό, κατά την εκτίμησή του, δεν φαίνεται να πλήττει ουσιαστικά την εικόνα της χώρας στους επισκέπτες ή στους επιχειρηματίες. Επανέφερε επίσης τον παράγοντα «αντίληψης ασφάλειας», που δεν ταυτίζεται πάντα με πραγματικό κίνδυνο, και ενδεικτικά ανέφερε ότι το 2025 καταγράφηκε 25% μείωση μεταναστευτικών ροών έναντι του 2024.
Στο κομμάτι των πολιτικών που «γράφουν» στο ταμείο, σημείωσε ότι αποφάσεις διευκόλυνσης της κινητικότητας (όπως το μοντέλο visa facilitation για επισκέπτες από την Τουρκία προς νησιά) μπορούν να αναζωογονήσουν τις τοπικές οικονομίες, ενώ ανέδειξε και τη σύνδεση εξωτερικής πολιτικής–τουριστικών ροών, με παράδειγμα την εικόνα της Ελλάδας ως ασφαλούς επιλογής προορισμού για τους Ισραηλινούς σε περιόδους αστάθειας.
Γ. Παράσχης: Ρεκόρ, αλλά όχι εφησυχασμός – «Κλειδί οι επενδύσεις»
Ο πρόεδρος του ΣΕΤΕ κ. Γιάννης Παράσχης περιέγραψε μια διττή εικόνα της ζήτησης: από τη μία, τάσεις που μπορούν να γεννήσουν ανησυχία (αυξανόμενος προστατευτισμός, δασμοί, περιφερειακές συγκρούσεις, περισσότερες θεωρήσεις/έλεγχοι και τάσεις περιορισμού μετακινήσεων). Από την άλλη, μια ισχυρή «αντιστάθμιση» μετά την πανδημία: η αυξημένη διάθεση για ταξίδια.
Η Ελλάδα βγήκε από τον κορωνοϊό ένα ενισχυμένο τουριστικό brand, και μαζί με την Πορτογαλία πρωταγωνίστησαν στην τουριστική ανάπτυξη στην Ευρώπη, κατά 17% και 19% αντίστοιχα.
Υπενθύμισε ωστόσο το μέγεθος του στοιχήματος: πάνω από 40 εκατ. τουρίστες σε μια χώρα των 10 εκατ. κατοίκων, κάτι που από μόνο του επιβάλλει να μιλάμε για ποιότητα, αύξηση μέσης δαπάνης, γεωγραφική και χρονική διεύρυνση της ζήτησης και καλύτερη διαχείριση των προορισμών.
«Ξεκινάμε από υψηλή βάση αλλά θα ήταν λάθος να νομίσουμε πως το μομέντουμ είναι δεδομένο», τόνισε. Ο κρίσιμος δείκτης είναι οι επενδύσεις – όχι μόνο στα ξενοδοχεία ή στο προϊόν, αλλά και στις δημόσιες υποδομές (μεταφορές, νερό, απόβλητα) που ξεκλειδώνουν την ποιότητα. Χωρίς αυτά, όπως είπε, δεν γίνεται να ανέβει πραγματικά το επίπεδο του προορισμού.
Παράλληλα, μίλησε για σύγκλιση όλων στον Ελληνικό τουρισμό και αναγνώρισε όρια στο μοντέλο “ήλιος-θάλασσα”, λέγοντας ότι η ποιοτική αύξηση απαιτεί περισσότερα προϊόντα και περισσότερους προορισμούς. Σε αυτό το πλαίσιο, χαρακτήρισε κρίσιμα τα Τοπικά Πολεοδομικά και το χωροταξικό, καθώς οι επενδύσεις –ειδικά σε γη και υποδομές– απαιτούν χρονικό ορίζοντα και καθαρούς κανόνες.
Κλείνοντας, αναγνώρισε τον ρόλο του τραπεζικού συστήματος στη διαχρονική στήριξη του τουρισμού, ιδιαίτερα στην περίοδο του Covid, ως παράγοντα σταθεροποίησης.
tornosnews.gr